Toledo'nun efsunu

Toledo namıdiğer Tuleytula, Tejo nehrinin kıvrımlarında yükselen granit bir tepede yükseliyor. Nehir bu tepenin etrafında keskin bir kıvrım oluşturarak şehri üç taraftan bir hendek gibi çevrelemiş. Bu da Orta Çağ boyunca şehre doğal bir savunma sağlamış. Vizigotların eski başkenti ve Endülüs'ün en önemli şehirlerinden biri olan Toledo'da 711-1085 arasında hüküm süren Müslümanlardan kalan bir çok iz var, mesela şehre girişi sağlayan kapılardan Puerta de Bisagra'nın bir bölümü ve Puerta del Sol Endülüs mimarisi örnekleri... Puerta Del Sol'un hemen üzerinde 999 yılında inşa edilmiş Cristo de la Luz Mescidi namı diğer Bab al-Mardum mescidi var. Kastilya Kralı VI. Alfonso burayı fethettikten sonra kiliseye dönüştürülmüş ama büyük ölçüde orijinal halini muhafaza etmiş. Yapı 8'e 8 metre boyutlarında küçük bir alana kuruludur. İçerideki sütunlar tavanı dokuz kare bölmeye ayırır. Bu dokuz kare bölmenin her birinin üzerinde, birbirinden tamamen farklı tasarlanmış dokuz kubbe vardır. Ayrıca hepsi birbirinden farklı kaburgalı tonozlar vardır. Dış cephesinde de İslam mimarlık tarihinin en değerli kitabelerinden biri var. Tuğla kûfi hatla yazılmış olan kitabede şöyle yazıyor:

Aristipposçu boşluk

Kırmızılar, 21 Haziran 2026

Çoğu kitap ve kaynağa göre "Yalancının mumu yatsıya kadar yanar" sözü bir kişinin söylediği yalanın çok geçmeden ortaya çıkması anlamındadır. Bir abimizden dinlemiştik, başka bir anlamıyla yalancı bir kimsenin namazı beklediği görüntüsü vermek için mumunu yatsı vaktine kadar söndürmemesini ifade ediyormuş. Bir makalede rastladığım üçüncü hikâyeye göreyse medresede bir kimse erimiş mumlardan kendi imal ettiği mumu satın alınmış gibi gösterip parayı zimmetine geçiriyormuş. Orijinalleri geç saatlere kadar dayanırken onun imal ettiği mumlar en fazla yatsıya kadar dayanıyormuş. Bunların hepsi bizi şaşırtmak için söylenmiş olabilir, yani Faux Paris olabilir. Bizi hakikate götüren dördüncü bir anlam olabilir... Faux Paris, yani Sahte Paris şuydu. I. Dünya Savaşı'nda Fransızlar Alman bombardıman uçaklarını şaşırtmak amacıyla Paris'in dışına sahte Eyfel kulesi olan, sahte bir Paris şehri inşa etmişti. Mesele şu ki ben sadece yatsıya kadar yanan muma ironiyle yaklaşıyorum.