29 Nisan 2015 Çarşamba

Uluslararası bankacılık üzerine senaryolar

Diplomatic Observer, Nisan 2015

2009 yapımı “The International” isimli bir film var. Bu filmdeki banka bir suç örgütü ve 200 milyon dolar karşılığında füze takip sistemi satın alıyor. Akıllı bir gazeteci bu haberin peşine düşüyor ve öldürülüyor.“Savaşın asıl kıymeti yol açtığı borçlardır” ve “bankacılığın asıl amacı ülkelerin, insanların, hepimizin borca köle olmasıdır” mesajlarını veren filmdeki bankanın ismi IBBC. Bu isim para aklama, silah ve uyuşturucu ticareti yapılmasına aracılık ettiği için 1991’de kapanmadan önce sahip olduğu varlıklar bakımından dünyanın yedinci büyük bankası olan BCCI’ya gönderme yapıyordu. Filmin Türk karakteri Ahmet Sunay füzeler İran ve Suriye'ye satılırken füzelerin karşı savunma sistemini İsrail hükümetine satıyordu. Gerçek banka BCCI’ın Türkiye ile pek alakası olmamışken filmde Türkiye ön plandaydı ve IBBC’nin başkanı Türkiye’de öldürülmüştü. "The International" ile ilgili aklıma takılan şey işte bu...

2 Ocak 2015 Cuma

“Rüyadan İmparatorluğa Osmanlı” kitabına not

Timaş yayınlarından çıkan Caroline Finkel'in “Rüyadan İmparatorluğa Osmanlı / Osmanlı İmparatorluğu'nun Öyküsü - 1300-1923” adlı çalışması Osmanlı tarihini bütünüyle anlatmaya girişen bir eserdir. Bir takım eksikliklerin olması, bazı şeylerin yabancı bir yazarın gözünden kaçması gayet normaldir. 

5. baskısını okuduğum kitabın 153. sayfasındaki "III. Murad'ın atalarından çok daha fazla zaman geçirdiği hareme paralel olan bir de erkek gözdeleri dünyası vardı. Bunlar arasında Hoca Sadeddin Efendi, mali işlerine bakan Kara Üveys Çelebi ve ruhani danışmanı Halveti şeyhi Şüca bulunuyordu" ifadeleri kastı aşan ifadelerdir. III. Murad'ın erkek gözdesi olduğuna dair herhangi bir tarihi kayıt yoktur.

20. sayfada I. Bayezid’in Sırbistan despotu Lazareviç'in kızkardeşi Olivera ile evlenmesi zikredilmiş; devamında Karamanoğlu Alaeddin Ali Bey'in I. Bayezıd'ın kızkardeşiyle evlenmesinden bahsedilerek buna yorum yapılmış: "Gelinin ailesinin ikincil olduğu düşünüldüğünden, Osmanlılar kızlarını Hıristiyanlara değil, yalnız diğer Müslüman beylere verirlerdi". Burada doğru bir yorum yapılamamıştır. İslam hukukuna göre Müslüman erkek Hıristiyan veya Musevi bir kadınla evlenebilir ancak Müslüman bir kadının Hıristiyan veya Musevi’yle evlenmesi haramdır.